PORTAL SPOŁECZNOŚCIOWY
MIESIĘCZNIK "KATECHETA"

Czwarte przykazanie kościelne: „Zachować nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymać się od udziału w zabawach”

1. Post jest jednym z trzech filarów stanowiących w chrześcijaństwie podstawę życia duchowego. Co skłania człowieka do zachowywania postu? Człowiek, który pości, chce powiedzieć Bogu, że całkowicie zdaje się na Niego, że poddaje się Jego woli. Postawa człowieka poszczącego jest postawą pokory i ufności. Chrześcijanin pragnie poprzez post pokutować i zadośćuczynić za swoje grzechy oraz zjednoczyć się z cierpiącym Zbawicielem.
 
2. Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 2043) czyni rozróżnienie pomiędzy postem i wstrzemięźliwością od pokarmów mięsnych.
Post jest czynnością osoby wierzącej, która rezygnuje ze spożywania pokarmów mięsnych. Przyjmuje się, że w dni postne można spożyć jeden posiłek do syta i dwa w niewielkiej ilości. Post obowiązuje katolików w środę popielcową i Wielki Piątek. Wstrzemięźliwość zaś oznacza powstrzymywanie się od określonych czynności: spożywania pokarmów mięsnych oraz udziału w zabawach. Wstrzemięźliwość oprócz wymienionych dni postnych obowiązuje również we wszystkie piątki całego roku.
 
3. Kodeks Prawa Kanonicznego precyzuje zakres 4 przykazania kościelnego (KPK kan. 1252). Do wstrzemięźliwości są zobowiązane osoby, które ukończyły czternasty rok życia, do postu są zobowiązane wszystkie osoby pełnoletnie, do sześćdziesiątego roku życia. Duszpasterze oraz rodzice winni zatroszczyć się o to, ażeby również ci, którzy z racji młodszego wieku nie związani są jeszcze prawem postu i wstrzemięźliwości, byli także wprowadzeni w autentyczny duch pokuty.
Spotykamy się z organizowaniem w piątki dyskotek, studniówek a także przyjęć weselnych. Należy przypomnieć, że powstrzymywanie się od zabaw obowiązuje we wszystkie piątki całego roku i nie można piątkowej wstrzemięźliwości zawężać do okresu wielkiego postu. Istnieje jednak możliwość uzyskania dyspensy, o udzielenie której należy zwrócić się do ordynariusza diecezji, lub właściwego księdza proboszcza. Dyspensa określa wówczas inne praktyki duchowe. Jeżeli katolik korzysta z dyspensy, to zobowiązany jest do odmówienia modlitwy w intencji Ojca Świętego i umartwienia, które byłoby wyrazem uszanowania postnego charakteru dnia, z którego został zwolniony. Może też jako zadośćuczynienie ofiarować w tej intencji uczynki miłosierdzia.
Szczególne znaczenie dla ludzi wierzących posiada okres Wielkiego Postu, ale także każdy piątek. Ten dzień tygodnia ma być bowiem okazją do pogłębienia świadomości, że jesteśmy stworzeni i zbawieni przez Boga, ale ma być szczególnie czasem uświadomienia sobie ofiary złożonej za nas w tym dniu przez Chrystusa. Refleksja ukierunkowana na mękę i śmierć Jezusa ma nam z jednej strony uświadomić, jak wielkim złem i nieszczęściem dla człowieka jest grzech, skoro potrzeba było tak wielkiej ofiary, aby go zgładzić, z drugiej zaś ma nam pokazać jak ogromna była miłość Boga do nas, że „Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne" (J 3,16).
 
Czy rozumiemy post jako przylgnięcie do Chrystusa? Czy otwiera on nas na jakieś dobro? Czy rozumiemy w ogóle jego sens? Czy chętnie podejmujemy praktykę postu?
 
4. Zapamiętajmy: Dniami postnymi w Kościele są: środa popielcowa i Wielki Piątek. We wszystkie piątki całego roku obowiązuje nas wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, oraz powstrzymanie się od udziału w zabawach. Post obowiązuje wszystkie osoby pełnoletnie. Praktykowanie postu jest wynagrodzeniem i wdzięcznością Chrystusowi za Jego mękę.
 
Ks. Tadeusz Milczarski
© 2008 Diecezja Płocka