PORTAL SPOŁECZNOŚCIOWY
MIESIĘCZNIK "KATECHETA"

Pierwsze przykazanie kościelne: „W niedzielę i święta nakazane uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych”

1. Jan Paweł II w Liście apostolskim o świętowaniu niedzieli napisał: „Jeszcze stosunkowo niedawno świętowanie niedzieli było ułatwione w krajach o tradycji chrześcijańskiej przez liczny udział rzesz wiernych i niejako przez samą organizację społeczeństwa, w którym odpoczynek niedzielny stanowił trwały element prawodawstwa dotyczącego różnych form pracy. Dzisiaj jednak, nawet w krajach, w których świąteczny charakter tego dnia jest zagwarantowany ustawowo, ewolucja sytuacji społeczno-ekonomicznej doprowadziła w wielu przypadkach do głębokich przemian w zachowaniach zbiorowych i w konsekwencji także w samym charakterze niedzieli” (Dies Domini, 4). Jak wygląda nasze świętowanie Dnia Pańskiego? Czy właściwie wykorzystujemy czas, do który Bóg nam ofiarowuje?
 
2. O świętowaniu tym przypomina nam pierwsze przykazanie kościelne, brzmiące: „W niedziele i święta nakazane uczestniczyć we Mszy św. i powstrzymywać się od prac niekoniecznych”. Uczestniczenie w liturgii oznacza nie tylko fizyczną obecność w miejscu sprawowania Eucharystii, ale również czynny w niej udział: uważne słuchanie czytań mszalnych i ich wyjaśnienia (homilii albo kazania), włączanie się we wspólny śpiew oraz odpowiadanie na pozdrowienia celebransa. Przypomina o tym soborowa „Konstytucja o liturgii”, mówiąc: „Kościół (...) troszczy się o to, aby chrześcijanie podczas tego misterium wiary nie byli obecni jak obcy i milczący widzowie, lecz aby przez modlitwy i obrzędy tę tajemnicę dobrze rozumieli, a w świętej czynności uczestniczyli świadomie, pobożnie i czynnie” (KL 48).
 
3. Świętami nakazanymi są obecnie w Polsce następujące uroczystości: świętej Bożej Rodzicielki (1 I), Objawienia Pańskiego (6 I), Bożego Ciała, Wniebowzięcia NMP (15 VIII), Wszystkich Świętych (1 XI) oraz Bożego Narodzenia (25 XII). Do niedawna należał do nich również dzień Wniebowstąpienia Pańskiego, którego świętowanie przeniesiono na 7. niedzielę wielkanocną. Obowiązek uczestniczenia we Mszy św. w niedziele i wspomniane uroczystości mają katolicy, którym pozwala na to stan zdrowia, odległość od kościoła, możliwość dotarcia do niego o własnych siłach, warunki pogodowe, środki transportu, itp. Osoby chore, starsze lub niepełnosprawne mogą korzystać z radiowej lub telewizyjnej transmisji Mszy św. bez obaw, że narażają się na popełnienie grzechu. Właśnie dla nich ta transmisja jest nadawana. Obowiązek udziału w niedzielnej lub świątecznej Eucharystii spełniają również wierni, którzy uczestniczą we Mszy św. odprawianej w wigilię uroczystości wieczorem (KPK kan.1248 § 1).
Pierwsze przykazanie nakazuje katolikom powstrzymanie się od wykonywania prac niekoniecznych w niedziele i święta nakazane. W dzisiejszych warunkach istnieją jednak sytuacje, kiedy praca zawodowa w te dni jest dozwolona. Wynika to z racji społecznych; musi przecież funkcjonować komunikacja, służba zdrowia, bezpieczeństwo obywateli np.: straż pożarna, policja, stacje benzynowe, apteki itp. Niestety, w świadomości wielu ludzi zanika rozumienie sensu dni świątecznych. Zwrócił na to uwagę II Polski Synod Plenarny (1999 r.), mówiąc, że: „o poważnej desakralizacji niedzieli świadczy organizowanie i podejmowanie w tym dniu dodatkowej pracy zarobkowej, wykonywanie ciężkich prac w gospodarstwach rodzinnych, dokonywanie zakupów w supermarketach czy na giełdach samochodowych”.
 
4. Zapamiętajmy: Pierwsze przykazanie kościelne zobowiązuje katolików do udziału w niedziele i święta nakazane we Mszy św. oraz nakazuje powstrzymanie się od wykonywania prac niekoniecznych w niedziele i święta. Obowiązek powstrzymania się od tych prac dotyczy wszystkich katolików, dozwolone są jednak prace niezbędne z racji społecznych. Niedziele i święta powinny służyć nie tylko oddaniu czci Stwórcy, ale również pogłębieniu więzi międzyludzkich (wspólny udział w liturgii, rodzinny obiad, odwiedziny przyjaciół i krewnych czy spacer).
 
ks. Janusz Śniegocki
© 2008 Diecezja Płocka