PORTAL SPOŁECZNOŚCIOWY
MIESIĘCZNIK "KATECHETA"

CZEGO ZAKAZUJE ÓSME PRZYKAZANIE? - Katecheza na niedzielę 3.I.2010r.

CZEGO ZAKAZUJE ÓSME PRZYKAZANIE?

1. Lektura prasy czy śledzenie dzienników telewizyjnych wciąż dostarczają nam wiadomości o aferach, pomówieniach, matactwach. Łatwo zauważyć, jak wielki problem stanowią one nie tylko dla życia publicznego, ale też dla życia wielu konkretnych osób. Nawet pobieżne zorientowanie się w treści i problematyce tych wydarzeń jasno ukazuje nam, jak szeroki jest zakres odpowiedzialności związanej z ósmym przykazaniem, jak wielu spraw ono dotyczy, oraz jak istotnych i powszechnych wartości broni. Pokazuje też, jak bolesne, niestety, konsekwencje może nieść ze sobą nieprzestrzeganie tego przykazania.

2. „Ósme przykazanie zabrania fałszowania prawdy w relacjach z drugim człowiekiem. Ten przepis moralny wypływa z powołania Ludu świętego, by był świadkiem swojego Boga, który jest prawdą i chce prawdy. Wykroczenia przeciw prawdzie - przez słowa lub czyny - wyrażają odmowę zobowiązania się do prawości moralnej; są poważną niewiernością Bogu” (KKK 2464) Św. Piotr Apostoł napomina chrześcijan i przypomina im, że mają odrzucić „wszelkie zło, wszelki podstęp i udawanie, zazdrość i jakiekolwiek złe mowy" (1 P 2,1). Obowiązek ten rozciąga się więc nie tylko na zwyczajne mówienie prawdy, ale dotyczy też wielu innych okoliczności życia. Jakich?

3. Najbardziej spektakularną okolicznością przedstawiania prawdy jest niewątpliwie zeznawanie, a zwłaszcza zeznawanie pod przysięgą. Ma ono miejsce, gdy zostajemy wezwani do przekazania prawdy publicznie i to przed mającą prawo jej żądać władzą. Dlatego grzechem przeciw ósmemu przykazaniu jest świadome i złośliwe składanie fałszywego świadectwa, szczególnie, gdy jest ono poparte przysięgą. Nosi wtedy nazwę krzywoprzysięstwa.
Odpowiednikiem krzywoprzysięstwa w życiu prywatnym jest obmowa i oszczerstwo, które, fałszując prawdę o drugim człowieku i jego postępowaniu, narażają na szwank jego dobre imię i cześć. Obmowa, która jest „ujawnianiem, bez obiektywnie ważnej przyczyny, wad i błędów drugiego człowieka osobom, które o tym nie wiedzą” (KKK 2477) i oszczerstwo, a więc „szkodzenie, przez wypowiedzi sprzeczne z prawdą, dobremu imieniu innych” (KKK 2477) nie liczą się z prawem każdego człowieka do godności, czci i prywatności. „Staje się winnympochopnego sądu, kto nawet milcząco uznaje za prawdziwą – bez dostatecznej podstawy – moralną wadę bliźniego. (…) W celu uniknięcia wydawania pochopnego sądu każdy powinien zatroszczyć się, by – w takiej mierze, w jakiej to możliwe – interpretować w pozytywnym sensie myśli, słowa i czyny swego bliźniego” (KKK 2477-2478).
Także przeciwieństwo obmów i oszczerstw - pochlebstwa i służalcze komplementy mogą być grzechem przeciw prawdzie, ponieważ odbierają człowiekowi, do którego bywają kierowane, możliwość obiektywnego poznania rzeczywistości i zaciemniają jego sąd o sobie samym.
Grzechem przeciw prawdzie jest też samochwalstwo, które wynika nie tylko z próżności, ale też z braku szacunku dla prawdy i strachu przed skonfrontowaniem z nią siebie i innych.
Ironia, „która zmierza do poniżenia kogoś przez ośmieszanie w sposób nieprzychylny pewnego aspektu jego postępowania” (KKK 2481) jest szczególnie częstym i bolesnym grzechem tak przeciw miłości bliźniego, jak przeciw miłości Boga, który jest nie tylko prawdą, ale również miłością i oczekuje od swych dzieci przekazywania prawdy w miłości, a nie w złości czy pysze, z którymi najczęściej ironia się wiąże.

4. Zapamiętajmy: Prawda jest jednym z imion Boga, a szacunek dla niej jest okazywaniem szacunku i wierności samemu Stwórcy. Grzechami przeciw ósmemu przykazaniu, które troszczy się o prawdę są: składanie fałszywych świadectw, dokumentów oraz krzywoprzysięstwo, wydawanie pochopnego sądu o bliźnim, obmowa i oszczerstwo, pochlebstwa i służalczość, samochwalstwo i ironia. Ósme przykazanie zakazuje przedkładania nad prawdę egoizmu i rezygnowania z prawdy dla wygody i korzyści.

ks. Bartosz Leszkiewicz
© 2008 Diecezja Płocka